Korona aftermath – eller?

Av: Thomas Borza – 17 år

Når ein no sitt nærast fengsla i sitt eiga hus er det kanskje tid for å reflektere litt over korleis dette viruset faktisk har påverka liva våre. Hadde nokon fortalt meg i januar at om 3 månader kjem heile verda til å sitje i lockdown utan moglegheit til å gå på skule, til frisør eller ein stad med meir enn fem menneske hadde eg nok bedt deg skaffe ein såkalla reality-check. Slikt kan ikkje skje, hadde eg nok sagt med eit humrande smil, medan eg uffa meg over kor ville fantasiane til enkelte menneske kan vere. Her sitt eg no likevel, halvnaken og trøytt, medan eg klikkar meg inn på teams for å ha dagens første skuletime, etter at alarmen gjekk for 2 minutt sida. Det er ikkje berre kjensla av dongeribukser og hår-gele som er blitt fjern, men kjensla av å ha ein kvardag med rutinar har også blitt noko som høyrer fortida til. 

Lista på kva korona-viruset har gjort med kvardagen vår er lang, og vert framleis skriven, men eg har verkeleg fått kjenne på dette med mangelen på rutinar, og ein fast kvardag. Alt som tidlegare berre har «vore slik» er plutseleg ikkje «slik» lengre og det får ein verkeleg til å tenkje på kvifor det er sånn i det heile tatt. Før korona sin framkomst hadde kvardagen min nærmast eit harmonisk preg over seg, synest iallfall eg, der eg starta kvar einaste dag med den oppløftande lyden av vekkarklokka kl.  07:37. Du lurer kanskje på kvifor ho ringer akkurat 07:37, og godt spørsmål seier eg då mens eg humrar for meg sjølv,  for dette er nemleg for å gi meg sjølv så mykje søvn som mogleg, samtidig som eg hadde lagt inn ein sikkerheitsmargin på 8 min der eg kunne uffe meg over at eg faktisk måtte stå opp. Deretter et eg frukost frå 07:48-07:56 som gir meg akkurat nok tid til å pusse tenner og pakke sekken, før eg hiv meg over sykkelen og bruker den lange kilometeren til skolen på å klage over kor dårleg tid eg har. Etter det stod middag, fotball-trening, Playstation og kanskje til og med litt lekser ein gang iblant på agendaen. Og pluss/minus eit par x-faktorar som eit lite vennebesøk eller litt øvingskøyring her og der, var kvar dag tilnærma lik. Ein kan spørje seg sjølv i kva grad det er positivt, men det gir ein iallfall noko rutinebasert og stabilt i kvardagen, noko som gir ein form for tryggheit og sikkerheit- som jo er kjensle dei fleste legg noko positivt i. Dette har korona-kvardagen snudd på hovudet der kvardagen er blitt heilt annleis. 

Dette med mangelen på  «tryggheit» er kanskje det som er det verste med dette viruset. At det ikkje finst noko tryggheit. Ein kan ikkje vite noko som helst, og denne kjensla slit på all tryggheit. Ikkje nok med at ein ikkje kan vite om ein har det sjølv, ein kan heller ikkje vite om naboen har det, bestevenen har det, eller om nokon på butikken har det. Ein veit heller ikkje korleis ein skal kurere viruset, eller kor mange smitta det er. Ikkje kan ein ein gong vite når skulen, butikkane eller fotballsesongen opnar. For meg har denne uvissa vore det verste med viruset. Kan eg helse på bestemor? Kan eg gå på butikken? Kjem eg til å treffe venene mine på skule att? Kan eg jogge med venen min? Mette Frederiksen samanlikna heile denne korona-prosessen med å gå på line, der ein ikkje heilt veit kor ein skal tråkke for å halde balansen, og heller ikkje heilt veit kor lina ender. Ein har fått høyre fleire metaforar i denne perioden slik som Bent Høyes «fjelltur» eller Erna Solbergs «fotballkamp», men Mette Fredriksen si line var kanskje enda meir presis for å illustrere denne uvissa som kjem med korona. Metaforen hennar fekk fram denne uvissa i motsetnad til dei andre og derfor synast eg han var betre, for akkurat den plagar meg. Ein skal aldri få fred frå den og den gnagar og slit på ein heile tida, akkurat slik som lappen ein gløymde å fjerne frå trusa. Uansett korleis du vrir og vender på han er lappen der heile tida og plagar deg, akkurat slik som uvissheita rundt korona. Kvar einaste gang ein går ut døra blir ein minna på at både du og kven som helst rundt deg kan vere smitta utan at dei veit det sjølv. Denne oppbrukte samanlikninga kan kanskje illustrerer korleis uvissa og mangelen på tryggheit gnagar på ein, men her stoppar også likskapen. Sjølv om lappen kanskje gnagar eit par timar, kan ein fjerne han når ein får moglegheita utan noko nemneverdig problem.  Denne uvissa kan ein ikkje berre klippe bort når ein ønskjer. Ein må rett og slett berre akseptere at den er der, og kjem til å plage deg framover. Og alle som nokon gong har gløymd å fjerne ein lapp frå trusa, veit kor vanskeleg det kan vere. 

Spørsmålet alle sitt og undrar på er jo derfor det same. Når er det ein endeleg kan klippe bort koronalappen og kasta han i søpla slik at ein slepp å tenkje på han meir. Eller om han i heile tatt kan klippast bort. For det som kanskje er mest utrygt, og mest uvisst, er jo korleis ringverknadene til korona kjem til å vere. Kan ein verkeleg ein gong i framtida gløyme det og gå vidare? Som Bjørnstjerne Bjørnson sa ein gong i tida «Det er etter regn at fuglene synger»  som er ein vanleg metafor som skal beskrive tida etter noko fælt. Verre regnskur enn korona-viruset har nok ikkje verda sett sidan andre verdskrig, men kjem fuglane til å syngje no? Vil Noreg og verda klare å reise seg att etter denne krisa? Vil verda nokon gong bli som før? Desse spørsmåla er det nok ingen som har svar på, men det er jo interessant å undre seg litt over det. Korleis kjem verda til å vere etter korona? Det einaste ein kan gjere er å håpe at verda iallfall kan lære noko av denne forferdelege pandemien. Kanskje fokuset på hygiene blir større og nærleik til andre menneske er høgare verdsett. Leif Welhaven drøftar tida etter korona i teksten «Hvordan blir vi etter viruset» (vg.no 14.04.20). Han lurer også på korleis tida etter korona vil sjå ut og beskriv det på følgjande måte: «Kanskje slutter vi å lete febrilsk etter et dobbeltsete vi kan ha for oss selv på bussen om morgonen. Muligens må vi ikke late som vi ikke kjenner igjen en fra barneskolen på gaten, mens vi puster ut i lettelse over at vedkommende også slo blikket ned. Får vi mannfolk-klemmer uten skuldrene ved ørene og anstrengte klapp på ryggen?» «You don’t realise what you have until it’s gone» heiter det på engelsk, noko som ikkje berre klingar godt, men eg føler er det Welhaven forsøkjer å få fram her. Kanskje sluttar me å ta menneskeleg kontakt for gjeve, og begynner å setje litt pris på det nå som me har erfart korleis verda er utan. Det er først når dette er teke frå ein, ein verkeleg skjøner kor mykje ein eigentleg sett pris på det. 

Ein kan undre seg over korleis verda vil sjå ut når det blir mogleg å prate om korona i fortid. Spørsmålet eg lurer på, er om kvardagen eg lengtar tilbake til nokon gong vil bli den same att. Ein kvardag vil det nok bli, men vil den bli lik den eg var så glad i? Vil eg kunne vakne 07:37 ein dag og liggje 8 minutt å uffe meg over at eg må stå opp utan å i det heile tatt tenkje på korona? Ikkje veit eg, men det er lov å våne, for er det noko eg kan seie korona har lært meg, er det at eg aldri vil ta lyden av ei vekkjarklokke som ringjer 07:37 for gjeven att


Notice: Trying to access array offset on value of type null in /home/2/h/hamarhistorielag/www/wp-content/themes/advanced-newspaper/comments.php on line 103

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /home/2/h/hamarhistorielag/www/wp-content/themes/advanced-newspaper/comments.php on line 105

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /home/2/h/hamarhistorielag/www/wp-content/themes/advanced-newspaper/comments.php on line 107